Op bezoek bij...

Na de hartelijke verwelkoming werd er eerst uitgebreid geluncht en koffie gedronken en werden de 'things to do' doorgesproken. Uiteindelijk was het dan zover en gingen we aan de slag. De woonkamer is zeer ruim en staat niet bijzonder vol met meubels. Een boeken/platenkast, een paar cd kastjes, tv-kastje, een 2 en 3 zits-bank en een klein tafeltje. Achterin de woonkamer staat een grote eettafel. De vloer is van hout en de wanden zijn glad gestuckt en er hangt (nog) niets aan de muren. De set staat in de lengterichting opgesteld.

De bedoeling van dit bezoek was dat we gingen kijken naar de opstelling van de set en de speakers, maar ook naar de aankleding van de woonkamer en waar er verbeterpunten liggen v.w.b. akoestiek. Verder zouden we freaken en tweaken met allerlei kabels.

Als eerste heb ik wat door de woonkamer heen en weer gelopen, onderwijl pratend en handen klappend. Uit dit simpele testje werd al gauw duidelijk dat de woonkamer last heeft van een galm en dat de weerkaatsing van het geluid op de zijmuren hard was. Je hoorde het wel 4 keer echt heen en weer vliegen tussen de zijmuren.

Met deze wetenschap in het achterhoofd zijn we als eerste begonnen met de luidsprekerplacement. We hebben eerst geluisterd met de bestaande opstelling. Bij het horen van de eerste muziek bleek dat er een overkill was aan laag en dat het geluidsbeeld wat verstopt zat. Dus werden de speakers wat verder van de achterwand geschoven (10-20 cm) en werd er weer geluisterd. Het werd al beter, het teveel aan laag was een flink stuk verdwenen en het geluidsbeeld werd opener, maar ook dieper in afbeelding.

Hierna hebben we de speakers nog wat verder van de achterwand (20-30 cm) en wat verder uit elkaar gezet in de breedte, en zijn we de speakerstands waterpas gaan zetten en hebben we ze wat meer toe-in gedraaid. Vervolgens hebben we weer geluisterd. Ook nu werd het laag strakker en kreeg een ieder in het geluidsbeeld meer een eigen plaats. We hebben het zo gelaten en zijn verder gegaan met de bekabeling.

Stef had hier in de e-mails veel vragen over gesteld en dit was dan ook de aanleiding om eens langs te gaan met diverse kabels om het te laten horen. Natuurlijk kan je er veel over uitleggen of het bediscussieren, maar de diverse kabels gewoon beluisteren is m.i. een veel overtuigender weg.
Stef wilde ook weleens weten wat de verschillende matrialen als zilver, verzilverd en koper doen, dus had ik van alle soorten matrialen kabels meegenomen. Eerst werd de (verzilverde) Twisted Pair ascent interlinks tussen de cd en versterker gehangen. Dit gaf een voller geluidsbeeld en het werd ook wel wat beter, maar niet genoeg in onze beleving. Daarbij hoorde Stef ook duidelijk een kleine oplifting van het hoog, wat te scherp werd in zijn woonkamer. Dus vervingen we de TPD kabel voor een zilveren (Nico Corderner) NC-Audio interlink. Nu werd het geluidsbeeld een stuk groter, breder en dieper. De zogenaamde bel was dus groter geworden en er was meer micro-dynamiek en detail.
Hierna was de koperen interlink van Kimber KS-1011 aan de beurt waarmee het rustiger en verfijnder werd dan met de andere twee interlinks, en ook ronder in klank. De ´bel´ bleef even groot als met de NC-audio interlink. Tenslotte was de duurste interlink aan de beurt, de Kimber KS-1016 (koperen), en nu werd eigenlijk alles nog een stukje beter en verfijnder, nam alles in microdetail en dynamiek toe en werd de zogenaamde ´bel´ ook weer wat groter.

We hebben de Kimber KS-1016 ertussen gelaten en zijn weer een stap verder gegaan door de netkabel van de versterker (Supra) te verwisselen voor een Gemkow Professional netkabel. Dit gaf niet de gewenste verbetering. Er was wel meer betrokkenheid in vergelijking met de Supra netkabel en het maakte het geluid ook levendiger. Hierna hebben we netkabel verwisseld voor een Essential Audio tools (E.A.T.) Current Conductor (CC) netkabel en dit vonden we allebei echt beter: stemmen die meer hun eigen natuurlijkheid kregen en meer body hadden. Ook de klankbalans tussen laag, mid en hoog was beter geworden. Al heel snel hebben we toen ook de standaard netkabel van het Supra stekkerblok vervangen door een E.A.T. CC netkabel en weer werd dat door ons beiden als een verbetering ervaren. 

Tja, en toen was het avond geworden en zijn we gaan eten. Na het eten hebben we niet zoveel meer gedaan en hebben we ons meer bezig gehouden met niet-audiofiele zaken tot aan de bedtijd.

Pas de volgende dag zijn we weer verder gegaan waar we de dag ervoor waren opgehouden en hebben als laatste de speakerbekabeling verwisseld voor een Kimber 8TC (nieuwste versie). Met de Kimber KS-1011 en de Kimber KS-1016 (afgewisseld) en de Kimber 8TC was dit de mooiste combi en nu was er een groot en diep geluidsbeeld en was de behoefte om nog verder te tweaken verdwenen. Ook Stef vond dit de mooiste combi, Kimber interlink en LS bekabeling met de E.A.T netsnoeren. Tot zover zijn we gekomen en hebben het daarbij gelaten. Wel had Stef ook nog een Qiyaide netsnoer, maar aangezien daar nog stekkers opgezet moesten worden en de stekker die ik had meegenomen niet echt voldeed, hebben we het gelaten voor wat het was.
Overigens moet ik erbij zeggen dat 1,5 dag van tweaken en freaken met kabels wel genoeg was. Mijn concentratie was ook wel zo´n beetje op.

Verbeterpunten zijn o.a.:

Akoestiek :

Hierin valt veel winst te behalen. Denk hierbij aan de theorie over 1e refelectiepunten en het breken van de reflecties. Dit kan je doen door op de 1e refelectiepunten iets op te hangen, zodat de geluidsgolf wordt verbroken of wordt geabsorbeerd. Als je iets vlaks gaat ophangen, zoals een schilderij kun je achter het schilderij een deken plaatsen in de lijst, wat dan absorbeert cq dempt. Ook zou je kunnen overwegen om een vloerkleed (Belgs Tapijtje) tussen en voor je speakers neer te leggen, wat het geluid zeker ten goede zal komen. Experimenteer maar eens met een deken of een dekbedje ertussen. Het gaat erom dat je het verschil gaat horen, bijvoorbeeld dat er meer rust in het beeld is en het stabieler staat.

Resumé akoestiek:

1- gordijnen bij het voorraam over de VOLLE breedte.
2- 1e reflectiepunten breken door er wat op te hangen.
3- vloerkleed tussen /voor de speakers.

Met deze 3 punten zal er veel ten goede komen vwb de akoestiek en het zal de nagalmtijd verkorten. Waar het om gaat is dat er meer gedempt wordt bij jou.

En ja, natuurlijk moet je compromissen sluiten met jezelf en met de leefbaarheid van de woonkamer (kinderen moeten gewoon kunnen spelen en de vrouw moet ook nog haar gang kunnen gaan, zonder het gevoel te hebben dat ze in een muziekruimte zit).

Audiorack :

Dit valt ook te verbeteren door de planken te ontkoppelen van het rack zelf. Ook zou je de apparatuur kunnen ontkoppelen van de planken en het rack. Dit alles geeft maar kleine verschillen, maar je kunt het horen. Meestal komt er wat detail bij en wordt het geluidsbeeld wat strakker en rustiger. Door het te ontkoppelen voorkom je dat bepaalde resonanties die het geluidsbeeld vertroebelen de kamer in gaan. Je zou kunnen denken aan kegels met de punt naar boven (geen spikes dus) of echte ontkoppelaars zoals Aurios (erg duur) of AZE dempers of Ceraball of de dingen van Apollo zelf. Ongetwijfels zijn er meer, maar die heb ik even niet paraat nu. De versterker zal het meeste baat bij hebben bij ontkoppeling.

Speakers en stand :

Ik raad je echt met klem aan om je speakers vast te maken aan de stand, zodat je ze niet van de stand af stoot en ze vallen. Hiermee maak je dat de speaker 1 geheel wordt met de stand en het steviger is en aanvoelt. De trillingen laat je dan afvloeien door de spikes. Als de speaker los staat op de stand kan de opgewekte trilling van de speaker een eigen leven gaan leiden en terugkomen in het geluidsbeeld. Verder zou ik ook dikkere tegels onder de stand zetten die ook wat groter zijn aan de zijkanten, zodat je wat meer schuifruimte hebt op de tegel zelf. De tegel kan een grote stoeptegel zijn, maar ook een marmeren plaat van een 1,5 tot 3 cm dik. Denk eens aan afvalstukken bij een steenhouwerij of winkelier van plavuizen vloeren (wel dikke nemen dan). Overigens, als blijkt dat de tegels ook wiebelen dan zal je hier ook moeten ontkoppelen met kegels (punt naar boven).

Het viel mij ook op dat een slechte opname gewoon slecht klinkt. (London Calling van The Clash). Een volgende keer zal ik mij ook meer verdiepen in je muzieksmaak, nu was daar niet echt tijd voor gemaakt. Netzo dat we weinig over ons eigen prive hebben gehad. Het was wel leuk om de avond gezellig met z'n drietjes te praten.

Ik kom in de toekomst zeker nog eens langs bij deze zuiderbuur. Het is mij dan ook zeer goed bevallen en ik heb Stef ervaren als een zeer openstaande, enthousiaste en leergierige man, die weliswaar vol met vragen zit en het, net als ik, leuk vind om te tweaken en te freaken met audio.

Interlinks waren :
Twisted Pair Design "Ascent" (verzilverd)
Twisted Pair Design "Foundation" (koper)
Wireworld Atlantis (?)
John Van Gent (zilver)
NC-Audio (zilver)
Kimber Select 1011 (koper)
Kimber Select 1016 (koper)

LS-kabel :
Linn K10 (koper)
TPD "Ascent" (verzilverd)
Kimber 8TC (koper)

Als eerste hebben we uitgezocht wat Stef het mooiste vond v.w.b. de verschillende uitvoeringen (koper, zilver, verzilverd) door steeds 1 interlink te wisselen tussen cd-speler en amp. De rest van de bekabeling was van Stef: Linn K10 Ls kabels en zijn netsnoeren, o.a Supra.
Alle interlinks hebben ertussen gehangen en toen duidelijk was dat koper het mooiste was, zijn we verder gegaan met de beiden Kimber 1011 en 1016 met voor de rest nog steeds de eigen bekabeling van Stef. 
Daarna zijn we de netsnoeren gaan doen (Gemkow en E.A.T.). Toen dat ook duidelijk was hebben we de volgende dag de Kimber 8TC als Ls-kabel ertussen gedaan. Dus de TPD "Ascent" Ls-kabel is niet beluisterd. Had geen zin meer vanwege de keuze koper en niet verzilverd. Ik denk dat Stef zeker nog andere merken gaat beluisteren.

We hebben een jaar over en weer ge-emaild over klankeigenschappen van de verschillende uitvoeringen v.w.b. koper, zilver en verzilverd, maar ook over wat de bovenstaande interlinks als eigen klankeigenschap hebben. Dat hebben we nu beluisterd en vastgesteld.
Dus eerst een jaar theorie en daarna 1,5 dag praktijk!!

Natuurlijk hebben we al die testjes gedaan met de Hear Testcd deel-2.
Begonnen met Bleuzeum-Portraits of the Groove en The Beatles-Because voor de speakeropstelling en voor de interlinktest de tracks Le Temps Passe-Michel Jonasz en Because-The Beatles. Tussendoor tijdens de pauzes is er andere muziek gedraaid, zoals The Clash- London calling en Nick Cave (?).

De Dt-combi met de Bluenote phono-1 pre is ook beluisterd, maar niet tijdens de testjes. Grappig hierbij was, dat het plateau aan beide zijden bruikbaar is. De ene kant heeft gelachtige dopjes waar je de lp bovenop legt en omgedraaid is het plateau vlak en leg je er een vilten mat op. Klankverschil was heel duidelijk, met de vilten mat een stuk natuurlijker en warmer van klank dan de kant met de gel dopjes, waar het schel en scherp klonk en mij niet kon boeien eigenlijk. Met de vilten mat was het zeker boeiend, betrokken en muzikaal. Ik vind de arm/element combi een mooie combinatie, maar het zou met een beter loopwerk tot hogere prestaties komen. Maar dat wist Stef zelf ook al een tijdje. Zonder dat ik het wist was mijn bevinding van de DT combi ook de zijne.

Set Stef :

AMP- PL Dialogue One ( New Mullard EL34) + Tesla en Tungsram)
LS- Link K 250 www.link-audio.be
CD- Luxman D 351 mid jaren 90 Dual 18 bit
DT- Rega P 25
ARM- Rega RB 600
ELE- Ace Low
PRE phono- Bluenote Phono-1 met JvG zilver
Kabel- Wireworld Atlantis
LS kabel- LINN K10
Tuner- Yamaha 670
Rack- Apollo
220V- Supra cord+ stekkerblok. MK6 met beveiliging